In 2007 won schrijver Cormac McCarthy (No Country for Old Men) de prestigieuze Pullitzer prijs met zijn boek The Road, waarin een vader en een zoon een gevaarlijke reis maken door een afgestorven wereld. Ondertussen was regisseur John Hillcoat al bezig met de filmversie en voelde hij de druk flink toenemen. Want bij filmadaptaties is het altijd maar weer afwachten of ze de kwaliteit van het boek kunnen evenaren. Hillcoat kwam naar Amsterdam om met Film1 over zijn thriller te praten.

Regisseur John HillcoatWas het moeilijk om het boek in scriptvorm te gieten?
Toen scenarioschrijver Joe Penhall opmerkte dat alles al in het boek staat en hij eigenlijk alleen maar hoefde te monteren, kreeg hij meteen de baan. De dialogen uit het boek zijn heel krachtig. Er is heel veel liefde voelbaar tussen die twee zonder dat ze ook maar één keer 'ik hou van jou' zeggen. Ook de verhaalontwikkeling is helder. Ze zijn met z'n tweeën op weg naar de kust en lopen tijdens hun reis tegen allerlei obstakels aan. Wat we vooral hebben moeten doen is het verhaal stroomlijnen en op zoek gaan naar de juiste balans. Sommige scènes zijn in de montage gesneuveld omdat iets op film toch heel anders overkomt dan in een boek. We hebben heel erg zitten wikken en wegen hoeveel scènes met kannibalen we in de film zouden stoppen. Het belangrijkste voor ons was dat de relatie tussen vader en zoon niet overschaduwd zou worden door andere zaken. Zo is er in het boek een groot leger van kannibalen. Dat hebben wij niet letterlijk in beeld gebracht, want dan zou het teveel overheersen. Bovendien wilden we niet dat mensen een associatie met Mad Max zouden krijgen. We wilden iets nieuws creëren zonder alle clichés die je in veel postapocalyptische films terugziet. Dus geen omgevallen vrijheidsbeeld en dat soort dingen.

Er zijn de laatste tijd meer postapocalyptische films in de bioscoop verschenen. Waarom denk je dat dat is?
Dat lijkt inderdaad wel de tijdgeest. Het heeft altijd met angst te maken. Angst voor onze sterfelijkheid en het einde van de beschaving. In het verleden gingen apocalyptische verhalen over droogte en hongersnood. Nu staan er andere zaken voor onze deur. De laatste tien jaar hebben we te maken gekregen met terrorisme en klimaatveranderingen. Het aantal natuurlijke rampen stijgt enorm en er is sprake van uitputting van onze energiebronnen. Al die dingen worden steeds moeilijker om te negeren en mensen worden steeds angstiger en bezorgd.

The Making of The RoadHoe zou je de hoofdpersonen uit The Road omschrijven?
Cormac beschreef het boek aan mij als een verhaal over het goede in de mens. De man is te bang en te beschermend waardoor hij steeds meer van zijn menselijkheid verliest. De jongen blijft mensen zonder wantrouwen benaderen. Hij klampt zich vast aan het idee dat er anderen zijn zoals zij en dat geloof is wat hen er doorheen sleept.

Hoe hebben Viggo Mortensen en Kodi Smith-McPhee zich voorbereid op hun rol?
Aan de draaidagen ging een lange periode van repeteren vooraf, waarin we alle scènes goed doorgesproken hebben. Bovendien was het goed voor Viggo en Kodi om veel tijd samen door te brengen, zodat ze goed in staat waren die emotionele vader-zoon verbintenis neer te zetten. Viggo heeft voor zichzelf nog wel een achtergrond bij zijn personage bedacht. We wilden dat hij iemand uit de middenklasse vertegenwoordigde. Iemand die een heel comfortabel leven leidde, totdat alles plotseling wordt weggevaagd. De winterse weersomstandigheden en de verwoeste gebieden waar we op lokatie mee te maken kregen zorgden er ook voor dat de personages voor hen nog meer tot leven kwam. Ze reageerden op de omgeving en namen dat mee in hun spel.

Hoe verliepen de draaidagen in het koude Pennsylvania?
Omdat we een wereld zonder zon wilden creëren, waren gek genoeg de zonnige draaidagen het ergst. Als de zon scheen, moesten we van alles ondernemen om die uit beeld te houden. Onze cameraman Javier Aguirresarobe begon in het Spaans te vloeken en te tieren zodra hij zonlicht zag. Gelukkig was het de meeste dagen bewolkt. We hebben tachtig procent van de film buiten gedraaid waar het ijskoud was. Pennsylvania is berucht om zijn koude winters. De plaatselijke bewoners dachten dan ook dat we gek waren, want zij waren natuurlijk dolblij met de dagen waarop het zonnig was.

Hoeveel kun je in de postproductie nog aanpassen wat betreft de weersomstandigheden?
Dat was heel lastig. In een wereld zonder zonlicht moet je scherpe contrasten en harde schaduwen vermijden. Maar als de zon schijnt ontkom je daar dus niet aan. We konden ons niet veroorloven om dan maar niet te filmen, dus op die dagen schermden we de zon zoveel mogelijk af en draaiden we de close-ups. De wide-shots bewaarden we dan voor het eind van de dag als het begon te schemeren. We hebben achteraf nog wel veel werk gehad aan de visuele effecten en het schoonmaken van het beeld. Het blauw uit de lucht weghalen, sporen van vliegtuigen verwijderen, vogeltjes uit beeld halen - al die eindeloze tekenen van leven.

Heb je je hoofdrolspelers op een streng dieet gezet voor je met filmen begon?
Kodi is gelukkig geen kind dat met overgewicht worstelt. (lacht) Ik zou ook niet graag een kind op dieet gezet hebben. Hij is van nature zo pezig en voor bepaalde scènes hield hij gewoon zijn buik in. Viggo daarentegen heeft zichzelf wel uitgehongerd. Hij was op een maf dieet van chocolade en roodvlees. Ik zou het zeker niet aanraden. Ook stopte hij met trainen zodat hij er niet te gespierd uit zou zien. We hebben wel besproken hoe ver hij hierin kon gaan, want ik wilde niet dat hij helemaal uitgemergeld was. Dat zou dan namelijk teveel aandacht van de kijker opeisen en afleiden van het verhaal.


Werd de druk hoger nadat McCarthy de Pullitzer prijs won?
Natuurlijk, maar ik had tijdens het maken geen tijd om daar veel bij stil te staan. Net als een paard met oogkleppen op kon ik me maar op één ding concentreren. Dat was hetgeen waar ik controle over had. Het had voor- en nadelen. Een voordeel was bijvoorbeeld dat we meer argumenten hadden om trouw aan het boek te blijven. Als dit een scenario was geweest van een onbekende schrijver dan denk ik niet dat we de film zo hadden kunnen maken zoals we dat nu gedaan hebben. Dan hadden we er zeer waarschijnlijk toch meer van de genre clichés in moeten stoppen. De bekendheid van het boek heeft dus ook de film weten te beschermen.